Selespeed to zautomatyzowana skrzynia manualna, w której zmianą przełożeń i obsługą sprzęgła steruje układ elektrohydrauliczny. Kierowca nie używa pedału sprzęgła, ale konstrukcja przekładni pozostaje bliższa klasycznemu manualowi niż tradycyjnemu automatowi hydrokinetycznemu.

Skrzynia Selespeed może pracować w dwóch podstawowych trybach: manualnym, w którym kierowca wydaje polecenia za pomocą lewarka lub przycisków przy kierownicy, oraz automatycznym, w którym moment zmiany biegu wybiera sterownik. Oficjalne materiały Alfa Romeo opisują ją jako konwencjonalną przekładnię mechaniczną wyposażoną w elektronicznie sterowany układ elektrohydrauliczny obsługujący sprzęgło i wybór przełożeń.

Czym dokładnie jest skrzynia Selespeed?

Skrzynia Selespeed jest manualną przekładnią z pojedynczym sprzęgłem, której pracę zautomatyzowano za pomocą pompy, siłowników, elektrozaworów, czujników i sterownika.

W samochodzie nie ma pedału sprzęgła. Jego wciskaniem i zwalnianiem zajmuje się siłownik sterowany przez komputer. Ten sam układ przesuwa mechanizm wybieraka, dzięki czemu może włączyć odpowiednie przełożenie bez wykonywania przez kierowcę klasycznego ruchu lewarkiem.

Najważniejsze definicje:

  • Selespeed – handlowa nazwa zautomatyzowanej skrzyni manualnej stosowanej przede wszystkim w samochodach Alfa Romeo.
  • Skrzynia zrobotyzowana – mechaniczna skrzynia biegów, w której sprzęgło i wybierak obsługują elektryczne lub elektrohydrauliczne siłowniki.
  • Sterownik TCU – komputer zarządzający pracą przekładni, sprzęgła i układu hydraulicznego.
  • Akumulator ciśnienia – element magazynujący energię hydrauliczną potrzebną do wykonania zmiany biegu.
  • Tryb CITY – tryb automatyczny, w którym sterownik sam wybiera moment zmiany przełożenia.

Selespeed nie ma typowego konwertera momentu obrotowego. Nie jest również skrzynią dwusprzęgłową, taką jak DSG lub TCT. Pod względem konstrukcyjnym pozostaje klasycznym manualem uzupełnionym o układ wykonujący czynności kierowcy. Więcej o tej kategorii przekładni można przeczytać w poradniku jak działa zautomatyzowana skrzynia biegów.

Potrzebujesz naprawić lub sprawdzić skrzynię Selespeed?

Zadzwoń

Czym Selespeed różni się od manuala, automatu i DSG?

Selespeed wykorzystuje jedno sprzęgło i mechaniczną skrzynię, ale nie wymaga od kierowcy ręcznego wysprzęglania.

Cecha Selespeed Skrzynia manualna Automat hydrokinetyczny Skrzynia dwusprzęgłowa
Podstawowa konstrukcja Manualna skrzynia z robotem Manualna skrzynia Przekładnia planetarna z konwerterem Zautomatyzowana skrzynia z dwoma sprzęgłami
Liczba sprzęgieł ciernych używanych do zmiany biegów Zwykle 1 Zwykle 1 Zestawy sprzęgieł wewnętrznych 2
Pedał sprzęgła Nie Tak Nie Nie
Sterowanie zmianą biegu Elektrohydrauliczne Kierowca Hydrauliczne i elektroniczne Elektroniczne i elektrohydrauliczne
Tryb ręczny Tak Jest podstawowym trybem Zależnie od wersji Tak
Przerwa w przekazywaniu napędu Odczuwalna podczas zmiany Zależna od kierowcy Zwykle niewielka Bardzo krótka
Charakter jazdy Zbliżony do automatyzowanego manuala Bezpośredni Płynny i komfortowy Szybki i dynamiczny
Typowe obszary diagnostyki Robot, hydraulika, sprzęgło, kalibracja Sprzęgło i mechanika Hydraulika, konwerter, sterownik Mechatronika i dwa sprzęgła

Selespeed nie powinien być oceniany według tych samych kryteriów co klasyczny automat. Krótka przerwa w napędzie podczas zmiany przełożenia wynika z konieczności rozłączenia jednego sprzęgła. Kierowca może odczuć ruch nadwozia podobny do sytuacji, w której inna osoba zmienia biegi w samochodzie manualnym.

Dokładniejsze zestawienie konstrukcji można znaleźć w artykule półautomatyczna skrzynia biegów – jak działa i czym różni się od automatu.

W jakich samochodach stosowano Alfa Romeo Selespeed?

Alfa Romeo Selespeed występowała między innymi w modelach 156, 147, GT i 159, natomiast pokrewne rozwiązania można spotkać również w wybranych samochodach Fiata.

System stał się szczególnie rozpoznawalny dzięki Alfie Romeo 156. Producent podkreślał, że nie jest to klasyczny automat, lecz w pełni zrobotyzowana skrzynia manualna. Później rozwiązanie trafiło do kolejnych samochodów marki. Instrukcje obsługi Alfa Romeo 147, GT oraz 159 opisują tryby ręczne i automatyczne oraz pracę układu elektrohydraulicznego.

Najczęściej spotykane modele to:

  • Alfa Romeo 156 Selespeed,
  • Alfa Romeo 147 Selespeed,
  • Alfa Romeo GT Selespeed,
  • Alfa Romeo 159 Selespeed,
  • wybrane wersje Alfa Romeo GTA,
  • Fiat Stilo z przekładnią Selespeed,
  • wybrane modele Fiata z pokrewnymi systemami zrobotyzowanymi.

Określenia Alfa Selespeed i Alfa Romeo Selespeed odnoszą się przede wszystkim do nazwy handlowej stosowanej przez Alfę Romeo. W przypadku zapytania Selespeed Fiat trzeba sprawdzić konkretny model, rok produkcji i oznaczenie sterownika. Fiat stosował zarówno nazwę Selespeed, jak i pokrewne rozwiązania występujące pod innymi oznaczeniami, między innymi Dualogic. Instrukcja Fiata Stilo wprost opisuje elektronicznie sterowaną przekładnię Selespeed.

Jak jeździć samochodem z Selespeed?

Selespeed należy traktować jak manual obsługiwany przez automatykę, a nie jak klasyczny automat z konwerterem.

Podstawowe zasady eksploatacji:

  • Do utrzymywania samochodu na wzniesieniu należy używać hamulca, a nie pedału przyspieszenia.
  • Podczas manewrowania warto unikać długotrwałej jazdy na częściowo załączonym sprzęgle.
  • Przy zmianie kierunku z pierwszego biegu na wsteczny samochód powinien być całkowicie zatrzymany.
  • Podczas dłuższego postoju z pracującym silnikiem można zastosować pozycję neutralną zgodnie z instrukcją konkretnego modelu.
  • Nie należy ignorować komunikatów o awarii ani problemów z uruchamianiem pompy.
  • Po wymianie sprzęgła lub elementów robota trzeba wykonać kalibrację przewidzianą dla danego sterownika.
  • Należy stosować płyn o specyfikacji wymaganej dla konkretnego modelu i wersji układu.

Instrukcja Alfa Romeo 156 zaleca trzymanie hamulca przy zatrzymanym samochodzie z włączonym biegiem. Producent wyraźnie ostrzega również przed utrzymywaniem pojazdu na pochyłości za pomocą pedału przyspieszenia, ponieważ prowadzi to do pracy sprzęgła w poślizgu.

Gdzie wykonać diagnostykę skrzyni Selespeed?

Diagnostykę najlepiej powierzyć warsztatowi, który obsługuje sterowniki skrzyń zrobotyzowanych i może wykonać pomiary hydrauliczne oraz procedury kalibracyjne.

Sam odczyt błędów silnika nie wystarcza do rzetelnej oceny układu. Serwis powinien mieć możliwość połączenia się ze sterownikiem przekładni, uruchomienia pompy i elektrozaworów, sprawdzenia parametrów sprzęgła oraz wykonania adaptacji po naprawie.

W przypadku problemów ze skrzynią Selespeed można skontaktować się z serwisem AutoDuet i umówić diagnostykę przekładni.

Selespeed może samodzielnie zmieniać biegi, ale konstrukcyjnie nie jest klasyczną automatyczną skrzynią hydrokinetyczną. To zrobotyzowany manual. Ma mechaniczne przełożenia i pojedyncze sprzęgło, natomiast kierowcę zastępuje układ elektrohydrauliczny. Z tego powodu sposób zmiany biegów i charakter jazdy różnią się od tradycyjnego automatu.

Tak, Selespeed ma klasyczne sprzęgło cierne, mimo że samochód nie posiada pedału sprzęgła. Sprzęgłem steruje siłownik. Podzespół zużywa się podczas ruszania, manewrowania i jazdy w korku podobnie jak w samochodzie manualnym. Po jego wymianie konieczne może być przeprowadzenie kalibracji punktu załączania.

Tak, większość wersji oferuje tryb automatyczny, nazywany między innymi CITY lub AUTO. W takim trybie komputer sam wybiera moment zmiany biegu. Kierowca może również korzystać z trybu manualnego i wydawać polecenia za pomocą lewarka, przycisków lub łopatek – zależnie od modelu.

Są to rozwiązania należące do tej samej rodziny zrobotyzowanych przekładni, ale ich podzespoły, sterowniki i procedury mogą różnić się zależnie od modelu. Nie należy dobierać części wyłącznie na podstawie nazwy Selespeed. Potrzebne są dane samochodu, numer sterownika, rodzaj skrzyni oraz wersja zespołu elektrohydraulicznego.